Stageland: Finland

Over Finland
Finland heeft een oppervlakte van ongeveer 338.145 km². Daardoor behoord bij de vijf grootste landen van Europa, het is ongeveer negen keer zo groot als Nederland en ligt voor ⅓^e deel boven de poolcirkel. Het noorden van het land grenst aan Noorwegen, het oosten aan Rusland, het zuiden aan de Botnische Golf en het westen aan de Botnische Golf en een deel van Zweden.

Zo’n 10% van de totale oppervlakte bestaat uit meren en wat kleinere meertjes en ruim 65% van Finland is bedekt met bossen. Er is een groot verschil in landschap tussen het noorden en het zuiden van het land. De hoger, beboste heuvels in het noorden lopen geleidelijk over naar het meerrijke, wat vlakkere zuiden. De kust van Finland bestaat vooral uit eilandjes, schiereilandjes, rotsen en enkele zandstanden.

Het land is opgedeeld in 12 provincies, 460 gemeenten en 94 steden. Aan het hoofd van elk district staat een gouverneur die door de president benoemd is. De gemeenten en steden hebben grote mate van zelfbestuur.

Demografie

Finland kent ongeveer 5.259.250 inwoners. De Finse bevolking bestaat uit twee volken, de Finnen en de Lappen (ook wel Samen genoemd). Hieronder is een tabel te vinden van de leeftijd en de geslachtsverdeling van de bevolking: 

	percentage	aantal mannen	aantal vrouwen
0-14 jaar	16,04%	429.450	414.570
15-64 jaar	66,14%	1.759.059	1.719.173
65 jaar en ouder	17,82%	385.671	551.327

Finland is één van de dunst bevolkte landen van Europa. De bevolkingsdichtheid is 16 mensen per km², in tegenstelling tot Nederland waar dit 387 inwoners per km² is. Meer dan de helft van de bevolking woont in het zuiden van land.

Finland kent twee officiële talen, het Fins en het Zweeds. Straten en steden hebben daarom vaak ook een Finse én een Zweedse naam, bijvoorbeeld Helsinki (Fins) en Helsingfors (Zweeds). Vroeger was Fins de taal voor de boeren en ambachtslieden en Zweeds werd gesproken door de hogere klasse.

De kerk is een belangrijk onderdeel van de samenleving in Finland, alle staatsplechtigheden gaan samen met een kerkelijke ceremonie. De grootste religieuze stoom is de Evangelisch Lutherse staatskerk, waar bijna 90% van de bevolking aanhanger van is. 1% van de bevolking is lid van de Grieks-Orthodoxe Kerk en ongeveer 9% is niet bij een kerk aangesloten.

Geschiedenis

Eerste eeuwen van de jaartelling

-          De nomaden, waar de Finnen van af stammen, dringen Finland binnen vanuit het gebied ten zuiden van de Finse Golf

800 na Chr.

-          Er worden drie stammen gevormd: Suomi, Tavastenland en Karelië

Ca. 1500-1300 na Chr.

-          Er komt een einde aan de wederzijdse plundertochten tussen de Finnen en Zweden

Na 1300 na Chr.

-          Vestegingen worden gebouwd

-          Het christendom wordt geïntroduceerd

-          De oostkust van de Botnische Golf wordt gekoloniseerd

1600 na Chr.

-          Finland wordt aangevallen door de Denen en de Russen

1700 na Chr.

-          De grote oorlog tussen Zweden en Rusland breekt uit. Finland werd hierbij het slagveld er er stierven vele Finnen door oorlog, pest en honger

1808-1809 na Chr.

-          Een nieuwe oorlog tussen Zweden en Rusland eindigt en Tsaar Alexander I beloofd de godsdienst eigen wetten en regels

-          De Finse Landdag wordt bijeengeroepen

-          Het land wordt geregeerd door een gouverneur generaal.

1863 na Chr.

-          Het Fins wordt naast het Zweeds in bestuur en rechtsspraak toegelaten

-          De Finse Landdag wordt sinds 1809 voor het eerst weer bijeengeroepen

1899 na Chr.

-          De Finse Landdag verliest zijn macht

1901 na Chr.

-          Het Finse leger wordt afgeschaft

-          Russisch wordt de officiële taal

1904-1905 na Chr.

-          De Russische oorlog met Japan zorgt ook in Finland voor hervormingen

-          Vrouwen krijgen als eerste in Europa politieke rechten

-          Finland krijgt een democratisch gekozen Rijksdag

1908-1910 na Chr.

-          Rusland onderdrukt Finland

1917 na Chr.

-          Finland krijgt, met steun van Duitsland en Zweden, de volledige onafhankelijkheid.

1918 na Chr.

-          Politieke moeilijkheden leiden tot een burgeroorlog

-          Nieuwe verkiezingen leiden tot een republikeinse meerderheid.

1920 na Chr.

-          Finland sluit vrede met de Sovjet-Unie

1929-1930 na Chr.

-          Finland lijdt onder een stakingsgolf

1939 na Chr.

-          De winteroorlog breekt uit tussen Finland en de Sovjet-Unie

-          Finland is kansloos

1941 na Chr.

-          Finland valt, samen met Duitsland, de Sovjet-Unie aan

1944 na Chr.

-          Finland ‘komt los’ van Duitsland en sluit vrede met de Sovjet-Unie

1948 na Chr.

-          Finland tekent een Verdrag van Vriendschap met de Sovjet-Unie

1966 na Chr.

-          Een nieuwe regering wordt gevormd van sociaaldemocraten en agrariërs

-          Snel opvolgende kabinetten met verschillende samenstellingen

-          Grote tekorten op de handelsbalans en werkeloosheid

1990 na Chr.

-          Finland komt in een recessie

1992 na Chr.

-          Finland vraagt het EG-lidmaatschap aan

-          Finland sluit een Vriendschapsverdrag met Rusland

1995 na Chr.

-          Het land wordt lid van de EU

2000 na Chr.

-          Er wordt voor het eerst een vrouwelijk staatshoofd gekozen

Politiek

Sinds 1919 is Finland een parlementaire democratie. De uiteindelijke macht ligt bij de president en het parlement telt 200 leden en wordt elk jaar gekozen door middel van algemeen kiesrecht. De president wordt elke zes jaar opnieuw gekozen. Alle burgers vanaf 18 jaar hebben kiesrecht. Finland was het eerste land in Europa dat vrouwen kiesrecht gaf, dit gebeurde in 1906. De uitvoerende macht ligt in de handen van de Raad van State. Deze wordt gevormd door de minister-president en de ministers. De President benoemt de regering, hoge ambtenaren en rechters, heeft de leiding over buitenlandse zaken, kan wetten blokkeren en is opperbevelhebber van het leger.

Economie

Finland heeft een vrije markt economie met veel particuliere ondernemingen. Het land hoort bij één van de rijkste landen ter wereld met een bruto nationaal product van $20.1000 per hoofd van de bevolking.  Finland is in het verleden een agrarisch land geweest. In 1950 werkt nog 36% van de beroepsbevolking in deze sector, in 1990 was dit nog maar 8%. Sinds Finland veel samenwerkt met het westen is de technologie er erg op vooruit gegaan en werkt en is de industriële sector flink gegroeid. 

Klimaat

Finland heeft een gematigd landklimaat. Dit wil zeggen dat er het gehele jaar door neerslag valt en er veel verschillen zijn tussen de zomer- en wintertemperaturen. De gemiddelde wintertemperatuur is 6˚C en de gemiddelde zomertemperatuur is 16˚C.  In het noorden van Finland is een toendraklimaat terug te vinden.  In de toendra kunnen de temperaturen tot wel -40˚C dalen. Ik oktober en november valt in Finland de meeste neerslag en van juni tot augustus is het droog en zonnig. In het zouden valt ongeveer 650 mm per jaar en dat is te vergelijken met de neerslag in Nederland. Het noorden van het land kent ongeveer 200 sneeuwdagen en is zeven maanden bedekt met sneeuw. Het zuiden ongeveer 4 maanden en kent 100 sneeuwdagen. Finland kent ook 3 bijzondere verschijnselen:

1.       De middernachtzon: op de hoogste breedtegraden, gedurende 1 dag, is de zon ook om middernacht te zien.

2.       De pooldag: dit is een periode waarin de zon ’s nachts niet ondergaat. De langste pooldag in Finland ooit gemeten was twee maanden.

3.       Het poollicht of noorderlicht: op lange donkere poolnachten zijn deze verschijnselen te zien. Het poollicht ontstaat doordat elektrische deeltjes uit zonnevlekken naar de Noord- en Zuidpool door het magnetisch veld worden afgebogen. Daardoor gaan atoomdeeltjes in hogere luchtlagen gloeien. Dit levert een beeld op van licht in vormen van banden, bogen en stralen.

Onderwijssysteem

Vanaf het zevende tot het zestiende levensjaar moeten kinderen in Finland verplicht naar school. Na de verplicht leerjaren kan een leerling zelf kiezen tussen het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs, gevolgd door de universiteit of het hoger onderwijs. In het totaal zijn er 20 universiteiten in Finland te vinden. Tien universiteiten met meerdere faculteiten, drie technische, drie economische en vier kunstacademies. Op elke universiteit zijn universitaire graden te halen op drie niveaus: kandidaat, doctorandus en doctor. 

Dagelijks Leven

De sauna heeft in Finland een belangrijke sociale functie en zien het als een soort van levensbehoefte. Het is een oude Finse traditie die had te maken met lichaamscultuur en hygiëne, maar ook moet oude geloofstradities en mythen. Finland telt in het totaal ongeveer 1.500.00 sauna’s.

In Nederland zijn velen gewend om elke zomer ver weg op vakantie te gaan in een luxe hotel of in een huisje. In Finland gaat men met het hele gezin naar een houten zomerhuis op het platteland. Hier komen zij dan samen om van elkaar te genieten en van de natuur.

In de Finse keuken is vormen wild en vis een belangrijk onderdeel hiervan. Enkele bekende gerechten zijn kalakukko (brood waarin vis verwerkt is) en karjalanpaisti (stoofpot van lams-, varkens- en rundvlees). Koffie en melk zijn de populaire dranken in Finland.

De cultuur dimensies van ‘Hofstede’

1. Machtsafstand (PDI)

Er is in Finland niet echt sprake van machtsafstand, maar meer van respect voor hoger niveau. Mensen zullen bijvoorbeeld goed luisteren naar wat een hoger geplaats persoon hen iets verteld (bijvoorbeeld een politieman, politicus of docent), maar diegene zal zichzelf nooit boven zijn ‘mindere’ zien. De gedacht hierachter is dat iedereen gelijk is aan de massa en dat er geen spanningen of ongemakkelijke situaties ontstaan als iedereen zich aan de regels houdt.

2. Collectivisme tegenover Individualisme (IDV)

Finland is een erg collectief land. Men kan zich daar ook niet voorstellen dat men in een individualistische samenleving leeft. Zo houdt iedereen zich netjes aan de verkeersregels, loopt er niemand in aparte kleding en is het verkeer niet ongeduldig. Zelfs de wetten zijn zo geregeld dat ze niet slaan op het beschermen van een individu, maar op de massa.

3. Femininitiet tegenover Masculiniteit (MAS)

In Finland zijn de mannen en vrouwen gelijk. De Finnen waren dan ook de eerste die de vrouwen in hun land algemene politieke rechten gaven. Het is ook goed terug te zien in de maatschappij.

4. Onzekerheidsvermijding (UAI en LTO)

Finland scoort tot gemiddeld tot hoog op onzekerheidsvermijding.  Dit kan terug gevonden worden in Finland doordat de maatschappij hard werkt en dat veiligheid van de mensen belangrijk is. Finland is ook een land dat op korte termijn oriënteert. Dit is omdat ze respect hebben voor tradities  en willen snel resultaten boeken.

Bronnen
Over Finland 1
Over Finland 2
Demografie 1
Demografie 2
Onderwijssystemen
Klimaat
Geschiedenis
Politiek
Economie
Finse gebruiken en tradities 1
Finse gebruiken en tradities 2
Finse gebruiken en tradities 3
Hofstede